WATERKWALITEIT

Het drinken van voldoende water is belangrijk voor de gezondheid van mens en dier. Water is dan ook het meest gegeven en meest cruciale voedingsmiddel dat we aan vee toedienen. Daarbij bestaat een dier voor een groot deel uit water en fungeert water als een oplos-en transportmiddel voor het dier. Hiermee regelt het dier haar lichaamstemperatuur en voert het schadelijke stoffen af. Water is dus van cruciaal belang voor een goede gezondheid. Toch wordt het belang van water vaak onderschat: water is toch water?

In een stal wordt veel aandacht besteed aan het klimaat en de voeding van vee. Maar eigenlijk is water zowel voor het dierenwelzijn als voor de gezondheid van het dier zeker zo belangrijk. Total Water Care helpt veehouders met het borgen van de waterkwaliteit voor het vee.

Wat is goed drinkwater?

Voldoende, schoon, gezond en betrouwbaar drinkwater, dat is waar een goede watervoorziening aan moet voldoen. Nadat drinkwater een bedrijf binnenkomt, is het allereerst belangrijk dat elk dier altijd voldoende water tot zijn beschikking heeft. Verder moet het water schoon zijn. Schoon water is helder, kleurloos en geurloos. Ook dient het geen overtollige of schadelijke stoffen te bevatten en moet het vrij zijn van bacteriën of andere schadelijke micro-organismen. Hoe gezond water is, wordt met name bepaald door bijvoorbeeld een goede mineralenbalans en de juiste pH. Tot slot is het belangrijk dat alle parameters regelmatig gecontroleerd worden, waardoor het ook betrouwbaar is.

Maar waar wordt goed drinkwater op beoordeeld?


Parameters voor drinkwater

1. De eerste controle


Allereerst is water natuurlijk met onze eigen zintuigen te beoordelen.

Sediment: Zie je rondzwevende deeltjes in water?

Helder: Kun je door het water heen kijken of is het troebel?

Kleur: Is het water visueel zichtbare verkleurd?

Geur: Zit er een luchtje aan het water?



2. Chemische parameters


De meeste chemische parameters zijn door middel van eenvoudige hulpmiddelen te controleren. Maar waar moet op gelet worden?


  • Hardheid

    Waterhardheid is een term waarmee aangegeven wordt hoeveel hardheidionen (met name kalk en magnesium) in het water zijn opgelost. De hardheid van het water wordt meestal uitgedrukt in Duitse graden hardheid, oftewel ˚dH. In Nederland bedraagt de hardheid van het leidingwater tussen de 5 en 15 ˚dH. Dit verschilt dus sterk per regio. Indien de waterhardheid hoger is dan 2,7 ˚dH, beginnen kalkdeeltjes zich af te zetten in de vorm van kalkaanslag. De nadelen van kalkaanslag zijn:

    Verlies van de optimale doorstroom capaciteit

    Meer reinigingswerkzaamheden

    Meer reinigingsmiddelen

    Meer slijtage aan apparatuur

    Hoger energieverbruik


  • IJzer

    De aanwezigheid van ijzer in water is niet schadelijk voor de gezondheid. IJzer is namelijk essentieel, omdat het deel uitmaakt van belangrijke eiwitten en enzymen van het lichaam. Een beperkte hoeveelheid ijzer is noodzakelijk, maar te hoge concentraties zijn af te raden. Bovendien kan te hoog ijzerhoudend water technische problemen veroorzaken:

    Roestneerslag

    Inactiveren van geneesmiddelen

    Het beïnvloed de kleur, geur en smaak van water

    Kan tot verstoppingen in het systeem leiden


    Het gehalte ijzer in drinkwater voor dieren mag tussen de Fe 0,2- 5 mg/l zitten.


  • Mangaan

    Mangaan komt, net als ijzer, van nature veel voor in het grond en ruw bronwater. De aanwezigheid van mangaan in water veroorzaakt een zwarte afzetting in waterleidingen. Door deze afzetting vermindert de waterafgifte en verhoogd de bacteriedruk in een leiding. Bovendien geeft mangaan het water een metaalachtige smaak wat leidt tot een verminderde wateropname bij dieren en hierdoor een lagere prestatie.



  • Ammonium

    Ammonium komt van nature in lage concentraties in zowel grondwater als oppervlaktewater voor. In grondwater is de concentratie meestal lager dan 1 mg/l. In vrijwel het volledige kust- en poldersysteem wordt ammonium echter in hoge concentraties aangetroffen. Bovendien kan ammonium, afkomstig van organische mest rechtstreeks uitspoelen naar het grondwater of via stofdeeltjes via daken in het regenwater komen. Te veel ammonium in drinkwater heeft gevolgen voor:

    De geur van het drinkwater

    Darmontsteking en diaree

    Het kost onnodig veel energie om ammonium (via de lever) onschadelijk te maken

    Ammonium wordt omgezet naar nitraat met nitriet als tussenstop

    Ammonium kan ook worden omgezet in het schadelijke ammoniakgas

    In alle gevallen leidt een verhoogt gehalte ammonium tot prestatievermindering


  • Nitraat

    In water komt nitraat voor. Nitraat is geen schadelijke stof, maar het kan in het lichaam worden omgezet in niriet. En nitriet is in hoge concentraties giftig. Over het algemeen wijst de aanwezigheid van nitraat op vervuiling. Bacteriën zetten nitraat om in nitriet, wat bij dieren kan leiden tot bloeddrukverlaging, nierschade en verminderde weerbaarheid. Ook kan een te hoog nitrietgehalte leiden tot vruchtbaarheidsproblemen. Verhoogde gehalten nitraat/nitriet leiden tot prestatieproblemen bij dieren. Nitriet zorgt voor minder zuurstoftransport in het dier


  • Sulfaat

    Sulfaat wordt slecht geabsorbeerd vanuit de dunne darm. De belangrijkste effecten van inname van grote hoeveelheden sulfaat zijn: uitdroging, darmirritatie en catharsis. Bovendien laat sulfaat water bitter smaken




3. Microbiologische parameters

Micro-organismen zijn voor het blote oog onzichtbaar maar komen overal in het milieu voor, zo ook in water. Na het binnenkrijgen van deze micro-organismen blijven zij in het lichaam aanwezig. Micro-organismen kunnen ziektes veroorzaken of schadelijk zijn voor de weerstand. Schadelijke micro-organismen zijn in te delen in:

Bacteriën

Virussen

Gisten

Schimmels



Biofilm

Een biofilm ontstaat wanneer micro-organismen gaan groeien op de afzetting van mineralen en organische vuildeeltjes aan de wand van de waterleiding. De aanwezige bacteriën produceren vervolgens een soort slijmlaag die steeds dikker wordt en de bacteriën bescherming biedt. Na verloop van tijd zullen de leidingen dus verstopt raken en zullen er steeds meer bacteriën in waterleiding terecht komen. Dit heeft een zeer groot negatief effect op de drinkwaterkwaliteit. Risico’s die de vorming van biofilm verergeren zijn o.a.:

Natuurlijke verontreiniging van het water door bijv. kalk, ijzer en mangaan;

Aanwezigheid van gassen in het water zoals zwavel en methaan;

Organische vervuiling van het water;

Slecht leidingwerk;

Lage doorstroming en hoge temperatuur;

Gebruik van additieven.



Wanneer biofilm eenmaal aanwezig is, blijkt deze erg lastig te verwijderen. Zelfs na een grondige schoonmaak kan de biofilm in slechts enkele dagen alweer terugkomen. Het is dus erg belangrijk dat de basis van het binnenkomende water op orde is. Alle vervuiling die niet binnen gebracht wordt, hoeft namelijk ook niet verwijderd te worden.

Daarnaast is het verstandig om het drinkwatersysteem vervolgens goed bij te houden met een product dat zowel reinigt als desinfecteert. Dit om groei van biofilm te voorkomen. Indien de basis goed is, kan dit vaak met een zeer lage onderhoudsdosering.


Gevolgen van slecht drinkwater

De gevolgen van slecht drinkwater zijn erg groot en per situatie afhankelijk van de bovengenoemde parameters voor drinkwater. Over het algemeen komt het vooral neer op:

Verhoogde ziektedruk

Verlaagde weerstand

Verminderde water en voeropname en daardoor slechtere prestaties